Czym jest cegła cięta
Cegła cięta to cienka płytka uzyskana z całej cegły przez odcięcie jej zewnętrznej warstwy, czyli lica. W murze widoczna jest tylko jedna strona cegły, a reszta pozostaje schowana w ścianie. Cięcie pozwala przenieść tę widoczną stronę na inną ścianę bez stawiania muru: zamiast cegły o grubości kilkunastu centymetrów na ścianie ląduje płytka o grubości około 2 centymetrów, z tym samym kolorem, fakturą, przepaleniami i resztkami zaprawy. W odróżnieniu od płytek odlewanych z gipsu czy betonu cegła cięta nie odtwarza wyglądu cegły, tylko nią jest. Dlatego ma naturalne różnice wymiarów i grubości, a każda sztuka wygląda trochę inaczej. Taki materiał wybiera się do wnętrz i na elewacje, gdy ściana ma wyglądać jak stary mur, a nie jak powierzchnia z powtarzalnej formy.
Od rozbiórki do płytki
Proces zaczyna się od pozyskania cegły z rozbiórek starych budynków: hal, kamienic, budynków gospodarczych i murów. Cegły są oczyszczane z nadmiaru zaprawy i selekcjonowane, bo część sztuk ma pęknięcia, osłabioną powierzchnię albo zbyt zniszczone lico. Wybrane cegły tnie się na piłach, oddzielając warstwę lica od reszty cegły. Po cięciu płytki ponownie przechodzą selekcję i są sortowane według charakteru: koloru, ilości zaprawy i nieregularności. Z takich partii powstają serie, które różnią się wyglądem: Lico klasyczne o spokojniejszym rysunku, Lico gotyckie z mocnymi przepaleniami i śladami zapraw oraz New York Loft o miejskim charakterze. Selekcja i cięcie to praca w dużej mierze ręczna, a materiał jest skończony, bo zależy od tego, jakie budynki są akurat rozbierane. Dlatego odcień i ilość zaprawy różnią się między partiami.
Lico, tył i grubość płytki
Płytka z cegły ciętej ma dwie różne strony. Lico jest oryginalną powierzchnią starej cegły: nierówne, porowate, z przebarwieniami i fragmentami dawnej zaprawy. Tył jest płaski po cięciu, co ułatwia nałożenie kleju i dociśnięcie płytki do ściany. Grubość wynosi około 2 centymetrów, z tolerancją wynikającą z ręcznego cięcia i nierówności lica: w Lico gotyckie około pół centymetra, w Lico klasyczne do centymetra. Wymiary lica zależą od serii; na przykład Lico klasyczne ma 24-27 na 6-7 centymetrów, a Lico gotyckie 23-26 na 6,5-7 centymetrów. Waga okładziny z cegły ciętej to orientacyjnie od 30 do 36 kilogramów na metr kwadratowy. Nierówna grubość sprawia, że płytkę klei się z pełnym podparciem, nakładając klej na ścianę i cienką warstwą na tył płytki, a różnice wyrównuje warstwą kleju, a nie podkładkami.
Narożniki z cegły ciętej
Narożnik to cegła cięta w kształt litery L, który zachowuje dwie sąsiednie powierzchnie cegły: lico i fragment boku. Dzięki temu na zewnętrznej krawędzi ściany, wnęki, filara czy ościeża widać pełną cegłę z dwóch stron, a nie przekrój cienkiej płytki. Narożniki mają dłuższy bok około 23-26 centymetrów i krótszy 4-6 centymetrów, a na metr bieżący krawędzi potrzeba 13 sztuk. Do każdej serii jest dopasowany osobny narożnik: gotycki, klasyczny i New York Loft, tak żeby kolor i charakter krawędzi pasowały do płytek na płaszczyźnie. Narożniki układa się na przemian dłuższym i krótszym bokiem w kolejnych rzędach, tak jak cegły w prawdziwym murze. To one najbardziej decydują o tym, czy ściana z płytek wygląda jak okładzina, czy jak mur.
Jak docinać cegłę ciętą na budowie
Przy montażu zawsze pojawiają się docinki: przy suficie, podłodze, oknach, gniazdkach i na końcach rzędów. Płytki z cegły tnie się szlifierką kątową albo przecinarką z tarczą diamentową do materiałów ceramicznych. Najlepiej ciąć na mokro albo z odciągiem pyłu, bo pył z cegły zawiera krzemionkę; przy cięciu na sucho potrzebna jest maska przeciwpyłowa klasy FFP2 lub FFP3, okulary i ochronniki słuchu. Tnij na zewnątrz albo w wydzielonym miejscu, nie w pomieszczeniu, w którym już stoją meble. Linię cięcia zaznacz ołówkiem na licu, a płytkę oprzyj stabilnie, licem do góry. Docinki planuj tak, żeby nie były węższe niż połowa płytki, a cięte krawędzie układaj tam, gdzie będą mniej widoczne, na przykład przy suficie albo za meblem.
Cegła cięta czy pełna cegła
Cegłę ciętą wybierz, gdy chcesz pokryć istniejącą ścianę we wnętrzu albo na elewacji: nie wymaga fundamentu, nie zabiera miejsca i waży kilkukrotnie mniej niż mur. Pełną cegłę wybierz, gdy budujesz element stojący samodzielnie: murek ogrodowy, słupek, obudowę, półkę albo ścianę działową, w której widać boki i górę cegły. Często najlepszy efekt daje połączenie obu: płytki z cegły ciętej na dużej powierzchni ściany, a pełna cegła w detalu obok. Ilość płytek policz z metrażu ściany, krawędzie osobno w metrach bieżących pod narożniki, i dolicz zapas na docinki oraz selekcję. Przed zamówieniem palety zamów próbki, żeby zobaczyć, jak cegła cięta wygląda w Twoim świetle i z wybranym kolorem fugi.
